Antwerpen blijft voor altijd Olympisch dankzij de vlag

Tijdens de Openings-ceremonie van de Olympische Spelen gaat het hart van elke rechtgeaarde Antwerpenaar wat sneller slaan. Vooral wanneer de Olympische vlag wordt gehesen. Die werd immers voor het eerst gebruikt tijdens de Spelen van 1920 die op het Kiel plaatsvonden. Ze zal trouwens ook te bewonderen zijn in het Korea House tijdens de komende Olympiade.

In 1920 was Antwerpen de gaststad van de Olympische Spelen. Op 20 april werd tijdens de openingsceremonie in het Olympisch stadion op het Kiel voor het eerst de Olympische vlag met de vijf ringen gehesen. Voor veel atleten had deze vlag een grote betekenis, maar een aantal exemplaren van de vlag verdwenen op onverklaarbare wijze. Later werd bekend dat de Amerikaanse schoonspringer Hal Haig ‘Harry’ Prieste een vlag had gestolen. Tijdens de Olympische Spelen in Sydney (2000) gaf de bronzenmedaillewinnaar van 1920 de vlag tijdens een speciale ceremonie officieel terug. Prieste – zelf bronzen medaillewinnaar- , toen 103 jaar oud, biechtte op dat hij destijds in de mast was geklommen en de vlag had gestolen, opgejut door een weddenschap met landgenoot en Olympisch zwemkampioen Duke Kanahamoku. De politie had Prieste weliswaar betrapt bij zijn actie, maar die liep te snel voor de Antwerpse agenten. De vlag kwam via een reis langs het Olympisch museum in Lausanne officieel terug naar de Metropool in 2004.

De Olympische vlag werd officieel door het Internationaal Olympisch Comité ingevoerd in 1914. De vlag was eigenlijk ontworpen voor de Spelen van 1916 in Parijs, maar omdat deze vanwege de Eerste Wereldoorlog niet plaatsvonden, werd ze pas zes jaar later voor het eerst gehesen. De vlag is ontworpen door Pierre de Coubertin. Het is een wit exemplaar met daarop het in 1912 door hem ontworpen symbool van vijf in elkaar grijpende ringen met  verschillende kleuren (blauw, zwart, rood, geel en groen). De vijf ringen symboliseren de vijf werelddelen en passie, vertrouwen, overwinning, ethiek en sportiviteit. De kleuren zelf zijn geen symbool voor een werelddeel, zoals zo vaak wordt beweerd. Ze zijn gekozen omdat elke vlag van een land minstens één van deze zes kleuren (wit inbegrepen) bevat.

In Antwerpen kreeg de vlag een grondige conservatiebehandeling. Na een volledige oppervlaktereiniging werden alle kleurdelen, met een op toon gebrachte zijde, ondersteund. Het geheel werd gedoubleerd, uitgevlakt en gemonteerd op een geprepareerde bodemplaat. Textiel is zeer gevoelig aan licht en wordt best horizontaal of op een licht hellend vlak gepresenteerd.

Iets wat veel minder mensen weten is dat ook de Olympische eed in 1920 voor het eerst werd afgelegd.  Deze wordt tijdens de openingsceremonie van iedere Olympische Spelen uitgesproken door een sporter en een jurylid. Hiermee beloven zij zich tijdens de Spelen aan de regels te houden. Juryleden leggen hun eed pas af sinds de Olympische Spelen van München in 1972. Een atleet spreekt dan de volgende woorden uit: ‘In naam van alle deelnemers beloof ik dat we zullen deelnemen aan deze Olympische Spelen, ze respecteren en ons zullen houden aan de regels die werden opgelegd, ons inzetten voor een sport zonder doping en zonder drugs, in de ware geest van sportiviteit, voor de glorie van sport en de eer van onze teams.’ 

Tekst: Edwin Mariën
Foto: Marc Demartin

Pin It on Pinterest