Fietsen van Kontich naar Antwerpen via Prins Boudewijnlaan is erg ongezond

Fietsers die het traject Kontich-Antwerpen afleggen via drukke verkeersassen zoals de Prins Boudewijnlaan, krijgen tot drie keer meer roet en twintig procent meer ultrafijnstof binnen dan mensen die voor de fietsostrade F1 kiezen. Dat blijkt uit onderzoek van Jelle Hofman (UAntwerpen), die drie maanden lang metingen uitvoerde.

Met een AIRpack, een rugzak met mobiele meetapparatuur, fietste Jelle Hofman tussen januari en maart 2017 zijn dagelijkse woon-werktraject van Kontich naar Antwerpen tijdens de spitsuren. Hij koos 40 keer voor een traject via fietsostrade Antwerpen-Mechelen (F1).  40 keer ging het via een korter traject (8,4 tegenover negen kilometer) langs onder meer de Prins Boudewijnlaan. Hofman, verbonden aan het Departement Bio-ingenieurswetenschappen van de Universiteit Antwerpen, wilde de concentratie aan roet (black carbon; BC) en ultrafijne stofdeeltjes (UFP) langs de  trajecten meten, en dat met een hoge meetresolutie (één meting per tien seconden). Bovendien werd de blootstelling aan zware metalen en de hoeveelheid ingeademde lucht via de hartslag bepaald.

Hofman: ‘Van roet, ultrafijn stof en zware metalen is voldoende bekend dat ze een negatieve invloed hebben op de gezondheid.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bestempelt roet als kankerverwekkend, terwijl blootstelling aan ultrafijnstof onder meer leidt tot cardiovasculaire en respiratoire problemen. Bovendien zijn de ultrafijne deeltjes zo klein (<0.1 μm) dat ze via de longen in het bloed worden opgenomen, worden getransporteerd doorheen het lichaam en zelfs worden teruggevonden in onze hersenen.’ De metingen wijzen uit dat de kwaliteit van de lucht aanzienlijk verschilt tussen beide trajecten. Langs de drukke verkeersassen ligt de roetconcentratie bijna drie keer hoger dan op de fietsostrade: 3,38 tegenover 1,32 μg per kubieke meter. Het aantal ultrafijne stofdeeltjes ligt ook twintig procent hoger op de assen met veel autoverkeer: 14 698 tegenover 12 818 deeltjes per kubieke meter. Hoewel het traject langs de fietsostrade langer is, werd er toch minder roet (1,1 tegenover 2,6 μg) en ultrafijn stof (10,7 tegenover 11,3 maal 109 deeltjes) ingeademd. Langsheen het verkeerstraject nam de bio-ingenieur verhoogde metaalconcentraties (onder meer ijzer, koper, lood en nikkel) waar. Langs de fietsostrade werd er dan weer meer molybdeen teruggevonden, vaak aanwezig als spoorelement in de spoorlegeringen.

‘Het is opvallend dat ruimtelijke factoren een rechtstreekse invloed hebben op de waargenomen hoeveelheden. Een parkje bijvoorbeeld resulteert onmiddellijk in verlaagde concentraties, terwijl die de hoogte inschieten nabij drukke kruispunten. De luchtkwaliteit is uiteraard afhankelijk van vele factoren, zoals onder meer het weer, maar deze studie toont aan dat we dus wel gedeeltelijk kunnen ‘ontsnappen’ aan luchtverontreiniging en de gerelateerde gezondheidseffecten, door drukke verkeersassen te mijden tijdens het woon-werkverkeer. Niet onbelangrijk, want eerdere studies wezen uit dat gemiddeld een derde van onze dagelijkse blootstelling aan luchtverontreiniging plaatsvindt tijdens het woon-werkverkeer.’ De studie, die verscheen in het vakblad Environmental Research, toont volgens de Antwerpse onderzoekers aan dat fietsostrades, naast de gekende voordelen als lichaamsbeweging, verminderd ongevalsrisico en verkeersopstopping, ook qua blootstelling aan luchtverontreiniging hun nut hebben. ‘We pleiten dan ook voor verdere investeringen in dit soort trajecten en in fietsinfrastructuur die van het autoverkeer wordt gescheiden.’

Tekst – Edwin mariën

Foto – Joke Van Dessel

Geef een reactie

Pin It on Pinterest